Osteoporoza - objawy

Osteoporoza mimo, że jest chorobą często występującą w naszym społeczeństwie i doskonale poznaną przez lekarzy, nadal nastręcza pewnych trudności diagnostycznych. Głównym problemem jest to, że do czasu wystąpienia pierwszego złamania osteoporoza przebiega bezobjawowo, a często nawet złamanie daje objawy tak niecharakterystyczne, że początkowo nasuwa podejrzenie zupełnie innych chorób.

Czynniki ryzyka osteoporozy

Bezobjawowy przebieg osteoporozy może trwać wiele lat. Przez ten czas podejrzewać chorobę można właściwie tylko na podstawie występowania u danej osoby czynników ryzyka osteoporozy. Do tych czynników należą:

- predyspozycja rodzinna

- rasa biała i żółta

- płeć żeńska

- zaawansowany wiek

- drobna budowa ciała i niska masa ciała

- niedobór żeńskich hormonów płciowych (estrogenów) u kobiet po menopauzie

- nierodzenie

- przedłużony brak miesiączki

- niedobór męskich hormonów płciowych (androgenów) u mężczyzn

- siedzący tryb życia lub przymusowe unieruchomienie

- niewystarczająca ilość wapnia w diecie

- niedobór witaminy D

- zbyt duża ilość fosforu w diecie

- zbyt małe lub zbyt duże spożycie białka

- palenie tytoniu

- alkoholizm

- nadmierne spożycie kawy

- obecność chorób lub przyjmowanie leków mogących powodować osteoporozę tzw. wtórna

Jeżeli występuje jeden lub kilka czynników z tych, które zostały wymienione powyżej możemy wysunąć podejrzenie osteoporozy.

Złamania w osteoporozie

Niestety często pierwszym objawem jest złamanie. Bezwzględnym wskazaniem do diagnostyki w kierunku osteoporozy jest złamanie niskoenergetyczne (złamanie na skutek urazu, który u zdrowego człowieka nie spowodowałby żadnej szkody) u osób po 45 roku życia.

Charakterystycznymi miejscami dla złamań w przebiegu osteoporozy są:

- trzony kręgów kręgosłupa - występują tu najczęściej złamania kompresyjne, to znaczy złamania wynikające ze zbyt dużego obciążenia, przez co kręg ulega jakby „zmiażdżeniu”. Ból występujący w tego typu złamaniu charakteryzuje się nagłym początkiem, zwykle brakiem promieniowania, nasileniem bólu podczas dźwigania i bolesnością uciskową w miejscu złamania. Jednak po tygodniu objawy te najczęściej zaczynają się wycofywać.

- złamania dalszej części kości przedramienia (złamania przedramienia w okolicy nadgarstka)

- złamania bliższej części kości udowej (złamanie szyjki kości udowej lub rzadziej złamanie przezkrętarzowe, złamanie międzykrętarzowe)

O ile złamania bliższej części kości udowej i dalszej części przedramienia zwykle nie przysparzają trudności diagnostycznych, ponieważ ich objawy są charakterystyczne (powstają na skutek urazu, ból w okolicy złamania, obrzęk i zaczerwienienie tej okolicy, upośledzenie ruchomości chorej kończyny), to złamania trzonów kręgów często są bagatelizowane przez samych chorych. Przez co nie zgłaszają się oni z tego powodu do lekarza. Dzieje się tak dlatego, że uraz prowadzący do osteoporotycznego złamania trzonu kręgu może być na tyle mały, że chory nie zwraca na niego uwagi (np. zeskoczenie z wysokości dwóch schodków czy silniejszy wstrząs podczas jazdy samochodem). Pojawiający się po urazie ból bywa często bagatelizowany i określany jako „przedźwiganie”, tym bardziej że ból po około tygodniu zaczyna ustępować.

Często jednak na skutek jednego lub wielu złamań osteoporotycznych trzonów kręgów pacjent odczuwa przewlekłe bóle w obrębie kręgosłupa lub nawet imitujące ból brzucha czy klatki piersiowej. Taki charakter bólu nasuwa lekarzowi podejrzenie choroby zwyrodnieniowej i dopiero zdjęcie rentgenowskie kręgosłupa ujawnia prawdziwą przyczynę jaką jest złamanie kompresyjne trzonu kręgu w przebiegu osteoporozy.

Złamania opisane powyżej mimo że wydają się niegroźne mogą prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji takich jak przemijające lub trwałe inwalidztwo, czy nawet śmierć. Więc w żadnym wypadku nie należy ich bagatelizować i konieczne jest zasięgnięcie opinii lekarza w każdym przypadku kiedy podejrzewamy, że ten problem może nas dotyczyć.